Nên xông hơi trước hay sau tập thể dục để đạt hiệu quả?

Rất nhiều người băn khoăn không biết nên xông hơi trước hay sau tập thể dục để cơ thể phục hồi tốt và tránh chấn thương. Cùng Ami-Ami giải mã bí quyết kết hợp hai liệu pháp này để bảo vệ sức khỏe an toàn và hiệu quả nhất nhé!

Xông hơi trước khi tập thể dục

Việc bước vào phòng xông hơi trước khi bắt đầu bài tập luyện mang lại một số lợi ích nhất định, nhưng cũng tiềm ẩn không ít rủi ro nếu bạn không hiểu rõ cơ chế hoạt động của cơ thể.

Về mặt lợi ích, nhiệt độ cao trong phòng xông hơi (dù là xông hơi khô, xông hơi ướt hay xông hơi hồng ngoại) sẽ làm các mạch máu giãn nở, giúp tăng cường tuần hoàn máu đi khắp cơ thể. Hơi nóng hoạt động như một bước “khởi động thụ động”, làm ấm các khớp xương và nới lỏng các bó cơ đang căng cứng. Điều này giúp cơ thể linh hoạt hơn, tăng phạm vi chuyển động của khớp, từ đó tạo cảm giác thư giãn và sẵn sàng về mặt tinh thần trước khi bước vào những bài tập cường độ cao.

Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng những rủi ro khi xông hơi trước tập luyện thường lấn át các lợi ích. Cụ thể:

• Mất nước và suy giảm điện giải: Trong phòng xông hơi, cơ thể bạn sẽ đổ mồ hôi rất nhiều để làm mát. Điều này dẫn đến tình trạng mất nước và cạn kiệt các khoáng chất thiết yếu (như natri, kali) ngay cả trước khi bạn bắt đầu tập luyện. Mất nước sẽ làm giảm nghiêm trọng hiệu suất vận động và khiến bạn nhanh kiệt sức.
• Gây mệt mỏi và buồn ngủ: Nhiệt độ cao kích thích hệ thần kinh phó giao cảm, mang lại cảm giác thư giãn sâu. Tuy nhiên, sự thư giãn quá mức này lại khiến các cơ bắp bị “mềm” đi, giảm lực đàn hồi và sức mạnh bùng nổ, khiến bạn uể oải thay vì sung sức để nâng tạ hay chạy bộ.
• Tăng áp lực lên hệ tim mạch: Xông hơi làm nhịp tim tăng lên tương tự như khi vận động nhẹ. Nếu ngay sau đó bạn bước vào bài tập nặng, hệ tim mạch sẽ phải làm việc quá sức, dễ dẫn đến hiện tượng tụt huyết áp, hoa mắt, chóng mặt hoặc thậm chí ngất xỉu.

Hiện nay, các sản phẩm xông tắm thảo dược ngày càng được ưa chuộng nhờ sự tiện lợi, dễ bảo quản và phù hợp với nhịp sống hiện đại, đặc biệt là với những người muốn chăm sóc sức khỏe bằng phương pháp tự nhiên.

Xông hơi sau khi tập thể dục

Trái ngược với sự tranh cãi khi xông hơi trước tập, việc dành thời gian xông hơi sau khi đã hoàn thành bài tập thể dục luôn được các bác sĩ và chuyên gia thể thao đánh giá rất cao. Theo nhiều chuyên gia sinh lý học, đây là thời điểm “vàng” để cơ thể được thưởng một liệu pháp nhiệt trị liệu nhẹ nhàng nhằm chữa lành và phục hồi.

Khi tập thể dục, đặc biệt là các bài tập cường độ cao, cơ bắp của bạn sẽ xuất hiện những vết rách vi mô, đồng thời cơ thể tích tụ một lượng lớn axit lactic – “thủ phạm” chính gây ra cảm giác đau nhức, căng mỏi cơ vào những ngày hôm sau. Xông hơi sau khi tập sẽ duy trì trạng thái giãn nở của mạch máu, giúp lượng máu giàu oxy và chất dinh dưỡng lưu thông mạnh mẽ đến các vùng cơ bị tổn thương. Dòng máu này sẽ cuốn trôi axit lactic và các chất thải chuyển hóa, từ đó đẩy nhanh tốc độ phục hồi, giúp cơ bắp thư giãn và giảm thiểu đáng kể hiện tượng đau nhức khởi phát muộn (DOMS).

Bên cạnh đó, sau khi tập luyện mệt mỏi, xông hơi còn kích thích não bộ giải phóng một lượng lớn endorphin – hormone hạnh phúc. Dưới tác động của nhiệt độ và hơi nước, những căng thẳng, mệt mỏi của cơ bắp và hệ thần kinh sẽ được xoa dịu hoàn toàn, mang lại cho bạn cảm giác sảng khoái, nhẹ nhõm và cải thiện chất lượng giấc ngủ vào ban đêm. Việc đổ mồ hôi thêm một lần nữa trong phòng xông cũng giúp lỗ chân lông mở rộng, đào thải những cặn bẩn, bã nhờn sinh ra trong lúc tập luyện, giúp làn da trở nên sáng khỏe và mịn màng hơn.

Nên xông hơi trước hay sau tập thể dục tốt hơn?

Dựa trên những phân tích khoa học về ưu điểm và nhược điểm của từng thời điểm, để trả lời cho thắc mắc nên xông hơi trước hay sau tập thể dục, phần lớn các chuyên gia, huấn luyện viên thể hình và chuyên gia sinh lý học đều đồng thuận rằng: Xông hơi sau khi tập luyện là lựa chọn tối ưu, an toàn và mang lại nhiều lợi ích sức khỏe tổng thể hơn.

Xông hơi sau khi tập giúp tối đa hóa khả năng phục hồi cơ bắp, hỗ trợ sức khỏe tim mạch và mang lại sự thư giãn sâu. Trong khi đó, việc xông hơi trước khi tập chủ yếu chỉ mang tính chất khởi động cơ bản nhưng lại tiềm ẩn quá nhiều rủi ro về mất nước, sốc nhiệt và chấn thương do cơ bắp quá rệu rã. Nếu bạn muốn khởi động trước khi tập, tốt nhất hãy chọn các bài tập giãn cơ động (dynamic stretching), chạy bộ nhẹ nhàng trên máy thay vì vào phòng xông hơi.

Tuy nhiên, tùy vào thể trạng và mục đích cá nhân, nếu bạn vẫn muốn trải nghiệm cảm giác ấm áp trước khi tập, bạn chỉ nên xông hơi trong một thời gian cực kỳ ngắn (khoảng 3 đến 5 phút) để làm ấm bề mặt da, và tuyệt đối phải bù đủ nước ngay sau đó trước khi bắt đầu bài tập.

(*) Hiện nay, nhiều gia đình lựa chọn xông thảo dược như một phương pháp chăm sóc sức khỏe chủ động tại nhà. Việc sử dụng thảo dược xông hơi có nguồn gốc rõ ràng và được phối trộn hợp lý sẽ giúp quá trình xông đạt hiệu quả tốt hơn so với xông tùy tiện bằng lá tươi. Trong đó, sản phẩm xông tắm thảo dược Ami-Ami là giải pháp toàn diện dành cho người tập thể dục muốn tối ưu hóa quá trình phục hồi sau vận động.

Những lưu ý an toàn khi xông hơi kết hợp tập thể dục

Mặc dù xông hơi sau tập luyện rất tốt, nhưng nếu áp dụng sai cách, bạn vẫn có thể tự rước họa vào thân. Dưới đây là những nguyên tắc vàng bạn cần khắc cốt ghi tâm:

• Có thời gian chuyển tiếp (Cool down): Đây là nguyên tắc quan trọng nhất. Sau khi vừa tập luyện xong, nhịp tim của bạn đang rất cao, cơ thể còn nóng và toát nhiều mồ hôi. Tuyệt đối không được bước thẳng từ sàn tập vào phòng xông hơi ngay lập tức. Hãy dành ra ít nhất 10 đến 15 phút để đi bộ thả lỏng, hít thở sâu, lau khô mồ hôi để nhịp tim và thân nhiệt dần trở lại trạng thái bình thường. Sự thay đổi môi trường quá đột ngột sẽ khiến hệ tim mạch bị quá tải, gây ngất xỉu.
• Bù nước liên tục: Tập thể dục đã làm bạn mất nước, xông hơi lại tiếp tục vắt kiệt lượng nước còn lại. Do đó, hãy uống 1-2 ly nước lọc (hoặc nước bù điện giải) trước khi vào phòng xông, và tiếp tục uống nước sau khi kết thúc. Tuyệt đối không uống rượu bia, nước ngọt có ga hay cà phê sát giờ xông hơi vì chúng làm tăng nguy cơ mất nước.
• Kiểm soát thời gian xông: Bạn chỉ nên ngâm mình trong hơi nóng từ 10 đến 15 phút mỗi lần. Không nên xông hơi quá lâu vì sẽ gây tác dụng ngược, làm cơ thể suy kiệt, khô da và tụt huyết áp.
• Vệ sinh đúng cách: Hãy tắm tráng nhẹ nhàng bằng nước ấm để làm sạch mồ hôi của quá trình tập luyện trước khi bước vào phòng xông. Sau khi xông xong, hãy lấy khăn bông thấm khô người, ngồi nghỉ ngơi nơi thoáng mát để lỗ chân lông co lại tự nhiên. Không nên vội vàng đi tắm ngay bằng nước lạnh để tránh tình trạng sốc nhiệt, bế tắc khí huyết dẫn đến cảm lạnh hoặc đột quỵ.
• Lắng nghe cơ thể: Nếu trong lúc xông hơi bạn cảm thấy hoa mắt, chóng mặt, buồn nôn, khó thở hoặc tim đập dồn dập, hãy bước ra khỏi phòng xông ngay lập tức. Tìm một nơi thoáng khí để ngồi nghỉ và uống nước ấm.
• Đối tượng chống chỉ định: Những người đang bị sốt cao, phụ nữ mang thai, người có tiền sử bệnh tim mạch nghiêm trọng, huyết áp cao không kiểm soát hoặc huyết áp quá thấp nên tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa trước khi kết hợp xông hơi với tập luyện thể dục.

Hiểu rõ cơ thể và nắm vững kiến thức là chìa khóa để bạn có một chế độ sinh hoạt khỏe mạnh. Hy vọng bài viết này của Ami-Ami đã giúp bạn giải đáp trọn vẹn thắc mắc nên xông hơi trước hay sau tập thể dục để luôn giữ được tinh thần sảng khoái và một cơ thể dẻo dai. Đừng quên truy cập trang web của chúng tôi thường xuyên để cập nhật thêm những kiến thức bảo vệ sức khỏe và làm đẹp hữu ích nhất nhé!

(*) Xem thêm các bài viết liên quan:

–  Xông hơi ướt là gì? Tác dụng, cách xông đúng và lưu ý an toàn

–  Người cao huyết áp có nên xông hơi không? Cần lưu ý gì?

–  Xông hơi có giúp tăng miễn dịch không? Giải đáp khoa học & thực tiễn

–  Xông hơi hỗ trợ điều trị ung thư: Lợi ích và cách áp dụng